صدور بیانیه عمومی به‌جای امضای قرارداد نهایی

  • پرینت
.



امروز روز سرنوشت‌ساز در مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۵ در لوزان سوییس است. روزی که این ۷ کشور قاعدتاً باید به جهانیان اعلام کنند که در مورد چارچوب یک توافق سیاسی در مورد آینده برنامه هسته‌ای ایران به توافق رسیده‌اند.

آسوشیتدپرس به نقل از برخی مقامات گزارش می‌دهد که ایران و ۶ قدرت بزرگ آماده‌اند تا در پایان مذاکرات امروز با صدور یک بیانیه عمومی با ادامه مذاکرات در فازی جدید باهدف دستیابی به توافقی جامع تا پایان ماه ژوئن موافقت کنند. همراه با این اعلامیه مشترک قرار است چند سند دیگر حاوی نکاتی که در مورد آن‌ها تفاهم حاصل‌شده انتشار یابد تا هر دو طرف بتوانند مدعی پیشرفت کافی برای توجیه ادامه مذاکرات شوند.

درواقع این را می‌توان به‌اصطلاح نوعی کلاه‌شرعی برای تمدید گفتگوها دانست بی‌آنکه نام تمدید بر آن گذارده شود و یا بی‌نتیجه بودن آن تاکنون اعلام گردد. طرفین از ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳ که در ژنو توافق‌نامه مقدماتی را برای توقف پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران درازای کاهش برخی تحریم‌ها امضا کردند تاکنون ۲ بار مهلت دستیابی به توافق‌نامه نهایی را تمدید کرده‌اند اما تأکید کرده بودند که دیگر با تمدید مذاکرات موافقت نخواهند کرد. با اعلام ادامه مذاکرات در «فازی جدید» طرفین می‌توانند به تعهد خود برای طولانی نساختن این مرحله پایبند بمانند.

یکی از مقاماتی که با آسوشیتدپرس صحبت کرده است می‌گوید بخشی از بیانیه جنبه عمومی خواهد داشت چراکه پیشاپیش اختلافاتی بین طرفین درباره مرحله تازه مذاکرات در جهت امضای توافق‌نامه‌ای جامع تا پایان ماه ژوئن وجود دارد. به گفته یک مقام دیگر، سند دوم بیشتر ماهیتی فنی دارد و آن نیز تا پیش از پایان وقت امروز منتشر خواهد شد.

یکی از مشکلات آمریکاییان و دیگر کشورها در مذاکره با طرف ایرانی تغییر قواعد بازی از سوی هیئت ایرانی بوده است. به‌طور نمونه به هنگام تمدید دوباره مهلت حصول توافق قرار بود که ایران و ۱+۵ تا پایان ماه مارس (۱۱ فروردین) به یک توافق سیاسی در مورد آینده برنامه هسته‌ای ایران دست یابند و تا پایان ژوئن نیز جزییات فنی قرارداد را نهایی کنند. اما بعدازآنکه آیت‌الله خامنه‌ای مخالفت خود را با دومرحله‌ای شدن توافق اعلام داشت آمریکایی‌ها مجبور شدند از واژه تفاهم به‌جای توافق‌نامه استفاده کنند.

اندازه و ظرفیت برنامه غنی‌سازی به‌ویژه عملیات تحقیق و توسعه سانتریفوژهای پیشرفته و سرعت لغو تحریم‌ها از مهم‌ترین اختلافات باقی‌مانده بین طرفین است. ایران قبلاً با ارسال بخشی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود به روسیه موافقت کرده بود اما طی روزهای اخیر مقامات ایرانی ازجمله عباس عراقچی معاون وزارت خارجه ایران این موضوع را منتفی اعلام کردند. بااین‌حال طرف آمریکایی چندان نگران این موضوع نیست چون با به کار گرفتن برخی فرآیندها می‌توان این اورانیوم غنی‌شده را رقیق ساخت و قابلیت تبدیل آن به سوخت بمب اتم را گرفت.

طی هفته‌های اخیر ایران از درخواست خود برای حفظ ۱۰ هزار سانتریفوژ کوتاه آمده و اکنون با داشتن ۶ هزار سانتریفوژ موافقت کرده است که البته همین تعداد هم به گفته برخی کارشناسان مانند اولی هاینونن معاون پیشین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای یک برنامه ساده غنی‌سازی اورانیوم جهت مصارف غیرنظامی، آن‌گونه که جمهوری اسلامی ادعا می‌کند، بسیار زیاد است.


برگرفته از کیهان لندن